Ad

Thursday, 25 November 2021

"शुद्ध " हलकटपणा

"शुद्ध" हलकटपणा...

शनिवारी रात्री कसलसं मराठी व्याकरणावरील पुस्तक वाचत पडलो  होतो...वाचता वाचता पुस्तक छातीवर पडलं आणि माझा डोळा लागला..अगदी गाढ झोप लागली..
     सकाळी बायकोचा आवाज ऐकू आला,
    " हे शशीसुता, उत्तिष्ठ, उतिष्ठ.. उदयाचली मित्र आला, नाथा उठा झडकरी..अवघे वानरगण पथ क्रमांक 1 वर क्रीडा करू लागले..रमेशसुत महेश चे विदेशी कुक्कुट उच्चरवाने कोकलू लागले..तरी तुम्हास जागृती नाही,का बरे..? तरी तुम्हास मी विनवत होते, उत्तररात्री पर्यंत..ती शृंगारिक आणि अतिशृंगारीक चल चित्रे तुमचा भ्रमणध्वनीवर पाहू नका..पण इकडची स्वारी माझं मेलीचे ऐकेल तर खरं ना... बायको किंचित लाडाने,किंचित कोपाने मज वदली.. 
      मी त्वरित उठलो..दंतधावन( ब्रश करीत) अंगणी आलो.. तोच एक म्लेंच्छ कन्या कोकेरी,मांदेली नामक मत्स्यप्रकार घेऊन दारात आली. बायकोने कोकेरी नामक मत्स्याचा कल्लेनामक अवयव उघडून पाहिला आणि मत्स्य योग्य असल्याची निश्चिती केली.. 
      मी दंतधावन करून मुखप्रक्षालनपात्राजवळ  (बेसिन) जवळ जाऊन मुखप्रक्षालन केले. 
     "नाथ ..कषाय (चहा)  घेणार ना? "बायकोने पृच्छा केली.
     " नको प्रिये आज दुग्धपान करावे असा मानस आहे"
     "इश्श...काहीही हा नाथ" बायको लज्जित होऊन मजला वदली.. ती तशी का अनुक्रमे लाजली आणि वदली हे मज अद्याप कळले नाही..
     मी कषायपात्र (चहाचा कप) मुखास लावला..अंश अंश कषाय प्यालो आणि स्नानवस्त्र (टॉवेल वगैरे) घेऊन स्नान गृहात गेलो.
    शतप्रतिशत वस्त्रे त्यजून मी जलप्रोक्षक उपकरणा खाली ( शॉवर खाली) उभा राहिलो..प्रथम शितोदक स्नान तदनंतर उष्णोदक स्नान केले..स्नान करताना संतूर नामक वाद्यसदृश्यनामे सुगंधी वडी अंग निर्जंतुक करणेसाठी उपायोजित केली.
     त्या नंतर तंतुमय स्नानवस्त्राने ( टर्किश टॉवेल) ने अंग घर्षीत करत असताना बायको बंद दारापाशी येऊन मज वदली,
उपभोजन तयार आहे, चला ना गडे लवकर"  तिचे ते शब्द ऐकून मी स्तिमित झालो, शरीरातील वर्णपात सळसळुन गेला..त्याचे असे झाले की चुकून मी (की जाणून बुजून?) ना आणि गडे यातील अंतर मिटवले होते आणि तिजला म्हणालो
     " प्रिये,ऐसें कैसे येणे करू, किमान वस्त्रे लेऊन तर येतो,मी काही कुंभमेळ्याचा नागा साधू नाही..
   तव बायको कृतककोपे ( लटक्या रागाने) मज म्हणाली, असले विपरीत अर्थ काढू नका ना (स्वल्प थांबून) गडे
मम मनी लज्जा उत्पन्न होत आहे..
     मग मी बाहेर आलो,शिरावर तैल मर्दन करून विरल केशसंभार तैलचिंब केला..सांप्रत काली केशसंभार विरल झाल्याने तैलबिंदू  वेगाने मुखमंडलावर येतात..त्यास त्याच वेगे टिपून मुखास लावायची सुगंधीउटी (पोन्ड्स पावडर) लावली. 
     बैठकीचे कक्षात दूरदर्शन संच आहे . त्यावर चेंडूफळी चे आंतरराष्ट्रीय सामने पाहता पाहता  कांदेपोहे नामक उपभोजनाचा अस्वाद घेतला , इतक्यात अंगणी कोलाहाल झाला.. पथ क्रमांक चे वानर गण आता पथ क्रमांक 2 वर आले होते. आमच्या दारातल्या कल्पवृक्षावर बैसून एक वानरी मजकडे पाहून दंतपंक्ती दाखवून फिदीफिदी हसत होती. माझा संताप अनावर झाला . तिथलाच एक पाषाण घेऊन मी तिजकडे तो अचूक फेकला अन तिने तो झेलून दुप्पट अचूकतेने मजकडे फेकला. दैवयोगे माझा पार्श्वभाग तिजकडे होता..आणि तोच मग  दुर्घटनाग्रस्त झाला...
     मी ओय ओय ऐसें ओरडलो..आणि....
...........

डोळे उघडले माझ्या पार्श्वभागावरून टणकन उडालेले लाटणे शिताफीने पकडत बायको परत हल्ला करण्याच्या तयारीत उभी होती..आता मला जाग आली होती..सकाळचे दहा वाजले होते ...आणि ते मराठी व्याकरणाचे पुस्तक तिकडे तसेच पालथे पडलेले होते....

-प्रशांत शेलटकर
 8600583846

Tuesday, 16 November 2021

नियंता

योजतो एक मानव
घडते भलतेच काही
थांग त्या नियंत्याचा
मुळीच लागत नाही

जे ठरवतो हौसेने
मन खुशीत हसते
अरे वेड्या तेव्हा 
नियती मिशीत हसते

संकल्प जिथे करावे
तिथेच विकल्प जन्मतो
कार्य आरंभिचा आनंद
अगदीच स्वल्प ठरतो

किती करशील वल्गना
किती खाशील मनात मांडे
अति स्वप्नात राहतोस रे
मग पदरात पडती धोंडे

कर फक्त कर्म वेड्या
फलाशा सोडून दे झडकरी
तू फळातच का गुंततो
पदोपदी गीता सांगे जरी

-प्रशांत शेलटकर

Monday, 1 November 2021

अवयवांची गोष्ट

अवयवांची गोष्ट...

कान- 
कान फक्त माणसालाच असतात का? कान तर कपाला पण असतात आणि भिंतीलाही..काही कान "हलके" पण असतात..😄

नाक-
नाक काय फक्त श्वास घ्यायला असत का?? नाही हो , ते नको तिथे खुपसायला पण उपयोगी पडतं.. 😄  नाकात फक्त नथ  घालता येते.... कोण  सांगत?.! त्याच्यावर 'राग" पण ठेवता येतो..आणि हो काही नाकं कांदे पण सोलतात...😄

डोळे- 
काही डोळे फक्त  डोळे असतात पण काही डोळे "जुलमी" पण असतात बरं का...काहींना दुसऱ्याच्या डोळ्यातले "मुसळ" पण दिसत ..पण स्वतःच्या डोळ्यातील कुसळपण  दिसत नाही.... कसं दिसणार? डोळे स्वतःलाच कस पहातील..? 🤔
आरशात तर प्रतिबिंब दिसत..
डोळ्यात काय फक्त पाणीच असत? वेडेच आहात तुम्ही ...काहींच्या डोळ्यात " आग" पण असते..😄 तुम्हाला काय वाटत गंगा -जमुना हिमालयात उगम पावतात?..छे हो..एका कवीने त्याचे उगम स्थान शोधून काढलंय.."गंगा जमुना डोळ्यात उभ्या का,जा मुली जा दिल्या घरी  तू सुखी रहा.. आता गंगा जमुना डोळ्यात उभ्या का राहिल्या ? त्या बसल्या का नाहीत ? असले बिनडोक प्रश्न तुम्ही विचारू नका..😄😄

डोके- 
सगळ्यानाच "डोके" असावे अशी सक्ती नाहीये बरं का.."बिनडोक" माणूस पण असू शकतो..एवढेच काय "कमी डोक्याचा" पण माणूस असू शकतो..☺️डोक्याचा उपयोग खुर्ची आणि दरवाजा  म्हणून पण होतो..उगाच नाही माणसे "डोक्यावर" बसत  आणि "डोक्यात" जात..😄. काही डोकी " गरम" असतात,काही डोकी" थंड" असतात..आणि काही डोकी चक्क " चालतातही"😄

पाय- 
पाय तर खुर्चीलाही असतात आणि बीजगणितातही  "पाय " असतो आणि तो नेहमी मार्कांच्या पोटावर  पाय आणतो...☺️ ....कमवायला लागला की माणूस "स्वतःच्या पायावर" उभे राहतो म्हणतात..म्हणजे तोपर्यंत तो उसने पाय घेऊन फिरतो काय? काही पाय भलतेच हलकट असतात..ते लोकांच्या पोटावर "पाय" आणतात.."तरणोपाय " नाही म्हणजे ज्या तरुणाला पाय नाहीत तो तरुण असे म्हणावे का?😄  काही माणसे एक पाय तळ्यात आणि एक पाय मळ्यात ठेवतात..भारीच ना..पाय आणि जीभ यांना एकच मास्तर असावेत..दोघेही "घसरतात.."😄

हात- 
हात तर खुर्चीला पण असतात..जिला पाय असतात तिला हात असणारच..काही "हात"  दाखवले की अवलक्षण होत अस म्हणतात..काहींचे हातावर पोट असते काहींचे पोटावर हात असतात...काहींचे हात"जगन्नाथही" असतात..

तोंड-
 तोंड तर लढाईला पण फुटतं.. आणि लढाई तर "हाता-तोंडाची " पण होते..तोंडाचा आणि नाकाचा गहिरा संबंध.." म्हणून तोंडाशी नाकी नऊ येतात .हे नऊ म्हणजे काय भाऊ??? माणस तोंडावरच का पडतात? तोंडावळा हा मोरावळ्याचाच उपप्रकार आहे का?  तोंडास तोंड देणे हा काहीतरी अश्लील प्रकार असावा.😜. तोंड हे माशीचे अधिकृत निवास स्थान नसावे..नाहीतर "तोंडावरची माशी" हलली नसती.. 😃
"तोंड वर करून" का बोलतात ?
तोंड तर गाडी,विमान,बाईक,जहाज, अगदी पिशवीला पण असते..☺️
पट्टा काय फक्त गिरणीत चालतो? तोंडाचा पण चालतोच की...

पाठ- 
"पाठ" तर कविता पण होते..आणि वारा येईल तशी फिरवतात ती पण पाठच..शत्रूला "पाठ" दाखवली की तो "पाठलाग" करणारच ना...शाबासकी पण पाठीवर आणि गुद्दे पण पाठीवर... जगाला पण पाठ असते बरं का..पहा मराठी सिनेमा "जगाच्या पाठीवर"...☺️

मान- 
"मान " तर बाटलीला पण असते.. अभिला सगळीकडे मान आहे याचा त्याच्या आईला कोण अभिमान! कारण "मान" खाली जाईल अस त्याने कधी केलंच नाही... मान मोडून काम कसे काय करत असतील ना? काही माणसे म्हणे मानेवर खडा ठेऊन काम करतात. पण मानेवरचा .खडा पडत कसा नाही?? ....🤔

दात-
 दात तर फणीला पण असतात..एकाच जबड्यात खायचे आणि दाखवायचे दात कसे नांदतात? एखाद्यावर "दात "ठेवताना माणस नेमक काय करत असतील..घशात गेलेले दात   गिळायचे की ओकायचे? बोळक्यात दात लुकलूकतात म्हणजे काय होत हे एकदा संदीप खरे ना विचारावं का?🤔

जीभ- 
जीभ तर पाण्याच्या पंपाच्या फुटव्हॉल्व्हला पण असते..पडजीभेला ,मोठ्या जिभेच्या पाठीवर बऱ्याच वर्षांनी झालेले भावंड म्हणावं का?..😄
जीभ "चुरचुरू" बोलते म्हणजे नेमके काय करते? 🤔 जिभेवर "साखर" असेल तर चहात साखर का टाकायची...बिनसाखरेच्या चहात फक्त जीभ बुडवायची...झालं ना मग...☺️

      आणि शेवटचे...
       गालावर "गुलाब" फुलायला कोणते खत वापरावे?
        अंगावर " काटा" आल्यावर बनियन फाटेल का?
        " रागाने केस उपटणे" किती भयंकर दिसत असेल ना?
         " पोटात खड्डा" पडला तर तो कशाने भरून काढायचा.?" "पोटात गोळा" आला तर ऑपरेशन करावे लागते का?
          कान उपटल्यावर तिथे दुसरे कान येतात काय?
          तोंड भरून कौतुक करताना ते चुकून गिळले गेले तर ..?
          कोणाच भल झालं तर "पोटात "का दुखत? 
           जर नाक दाबल्यावर तोंड उघडत असेल तर.. तोंड दाबल्यावर नाक उघडायला पाहिजे, पण मग "तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार" सहन का करावा लागतो??

----इथे वेताळ राजाला म्हणाला को ये  चक्रमा,वसाड्या तुला या सगल्या प्रश्नांची उत्तरा म्हायती असतील आणि तरीपन तू गप -हायलास तर झो तुजा शाप वेल्डिंग करून टाकीन" 

चक्रम राजा झो सुदूर बुदूर झालाय....

😄😄😄😄😄😄😄😄

          
- © प्रशांत शेलटकर
  8600583846

Saturday, 30 October 2021

शिशिर

शिशिर...

अबोल झाली कविता
रुसून गेले शब्द...
सुकून गेला बहर
अन झाड झाले स्तब्ध..

किती आर्जवे करावी
कविता रुसून आहे
ठेऊन कागद कोरा
कवी हिरमुसून आहे..

हा कहर शिशिराचा
 लेखणीत का उतरला
मनभावन वसंत माझा
का आतल्या आत थिजला

मनविण्या कविते तुला
मी व्यर्थ सायास केले
तुझ्याविना कविते,
हे लिहिणे निरर्थ झाले

बोलशील जेव्हा तू
सुटेल सारा गुंता..
सुचेल का तुझ्याविना
मज हीच एक चिंता

तू बोल सखे काही
मज एक शब्द पुरेसा
तुझ्या एका शब्दाचाही
मी करेन बघ  जलसा..

-प्रशांत शेलटकर
8600583846

Wednesday, 20 October 2021

निरर्थक...


असच एकदा
निरर्थक भेट मला
एकदा भेटलिस की,
मी काहीतरी विचारीन
तू काहीतरी उत्तर देशील..
उगाचच कसा आहेस वगैरे वगैरे

नवरा,मूल बाळं,
नोकरी धंदा..
आणि बरच काही
असले पुचाट प्रश्न,
विचारावे तर लागतातच
संभाषण चालू ठेवायला..

तुही तेच विचारशील
तेच निरर्थक प्रश्न
बायको बरी आहे ना?
मुलं कितवीला?
अरे तो अमकाढमका
अमकी ढमकी
काय करतो? करते?
विचारावे तर लागतातच ना
असले पुचाट प्रश्न
संभाषण चालू ठेवायला

बरं नाही दिसत ना
अबोल राहायला..
ओठ अबोल राहीले तर
उगाचंच डोळे बोलतील
आणि ते खरेच बोलतील
आणि ते भलतेच अवघड
म्हणून उगाचच खोट्या
दांभिक आपुलकीने..
तोंड बोलत राहिले पाहिजे
आणि तेच तेच वांझोटे प्रश्न
विचारावे तर लागतातच
संभाषण चालू ठेवायला..

मग कोरडेपणाने
म्हणशील येते रे..
जायला हवं..
उशीर होतोय..
खर तर आता खूपच
उशीर झालाय..
 फार उशीर व्हायला नको
नवरा वाट पाहत असेल...
काळजी घे...येऊ ना?
परत एकदा तेच 
पुचाट प्रश्न..
संभाषण चालू ठेवायला...

मग तू परत फिरशील
तेव्हाही अशीच फिरली होतीस
हल्ली काय माणसं 
शब्दही फिरवतात
तू तशीच जात रहाशील..
जाता जाता ठिपका होशील
पुन्हा एकदा वांझोटी भेट
तेच तेच पुचाट प्रश्न..
कसा आहेस?
बरा आहेस ना?
नोकरी धंदा?
मुलं बाळ?
पुन्हा तेच तेच प्रश्न
संभाषण चालू ठेवायला...


-प्रशांत शेलटकर
 8600583846

निरर्थक

निरर्थक...


असच एकदा
निरर्थक भेट मला
एकदा भेटलिस की,
मी काहीतरी विचारीन
तू काहीतरी उत्तर देशील..
उगाचच कसा आहेस वगैरे वगैरे

नवरा,मूल बाळं,
नोकरी धंदा..
आणि बरच काही
असले पुचाट प्रश्न,
विचारावे तर लागतातच
संभाषण चालू ठेवायला..

तुही तेच विचारशील
तेच निरर्थक प्रश्न
बायको बरी आहे ना?
मुलं कितवीला?
अरे तो अमकाढमका
अमकी ढमकी
काय करतो? करते?
विचारावे तर लागतातच ना
असले पुचाट प्रश्न
संभाषण चालू ठेवायला

बरं नाही दिसत ना
अबोल राहायला..
ओठ अबोल राहीले तर
उगाचंच डोळे बोलतील
आणि ते खरेच बोलतील
आणि ते भलतेच अवघड
म्हणून उगाचच खोट्या
दांभिक आपुलकीने..
तोंड बोलत राहिले पाहिजे
आणि तेच तेच वांझोटे प्रश्न
विचारावे तर लागतातच
संभाषण चालू ठेवायला..

मग कोरडेपणाने
म्हणशील येते रे..
जायला हवं..
उशीर होतोय..
खर तर आता खूपच
उशीर झालाय..
 फार उशीर व्हायला नको
नवरा वाट पाहत असेल...
काळजी घे...येऊ ना?
परत एकदा तेच 
पुचाट प्रश्न..
संभाषण चालू ठेवायला...

मग तू परत फिरशील
तेव्हाही अशीच फिरली होतीस
हल्ली काय माणसं 
शब्दही फिरवतात
तू तशीच जात रहाशील..
जाता जाता ठिपका होशील
पुन्हा एकदा वांझोटी भेट
तेच तेच पुचाट प्रश्न..
कसा आहेस?
बरा आहेस ना?
नोकरी धंदा?
मुलं बाळ?
पुन्हा तेच तेच प्रश्न
संभाषण चालू ठेवायला...


-प्रशांत शेलटकर
 8600583846

Wednesday, 6 October 2021

नावात काय आहे?

नावात काय आहे?

शेक्सपिअर जर भारतात जन्मला असता तर त्याला हा प्रश्न पडला नसता...कारण भारतात नावात बरच काही असतं... आणि    नसतंही ....जे अस्तित्वात नसत त्याला पण भारतात नाव असत..आटपाटनगराला तालुका ,जिल्ह्य आणि राज्य नसतेच..ते फक्त कथेच्या सुरवातीच्या पहिल्या ओळीत असतं... जस झुमरीतलय्या हे फक्त चित्रपटात असत तसंच...
    माणसांच्या नावात तर गंमतच असते..म्हणजे पूर्वीच्या काळी नवऱ्याचे नाव महादेव असेल तर बायकोचे नाव हमखास पार्वती असायचे. विष्णू असेल तर बायको लक्ष्मी ..विठोबा असेल तर बायको रखमा...मुलांची नावे पण देवादिकांची असत..रामचंद्र,श्रीकृष्ण ,गणेश इत्यादी..इत्यादी..जसे जसे चित्रपटांची मोहिनी समाजावर गारुड करायला लागली तशी नावे देवानंद,राजेश ,जितेंद्र, धर्मेंद्र अशी व्हायला लागली..नव्वद च्या दशकात करिष्मा कपूर टॉप ला होती त्या दोन तीन वर्षात करिष्मा नावाचे पीक आले होते..ऋतिक चा कहो न्या प्यार है सुपर डुपर हिट झाला आणि गल्ली गल्लीत ऋतिक दिसायला लागले..
     पूर्वीच्या काळी जर मूल होत नसेल तर किंवा झालेली मुलं जगत नसतील तर मुलांचं नाव धोंड्या, दगडू अशी ठेवायची पद्धत असे..अर्थात अशी तुच्छतादर्शक नावे ज्यांची असत ते त्या नावाला अगदी सार्थ करीत .क्वचित कोणी शिकून सवरुन नाव काढले तर त्याला पंत ही उपाधी लागत असे मग त्याचा धोंडोपंत होऊन जाई. किंवा बाल वयातील धोंड्या प्रौढपणी धोंडो होत असे..

कधी कधी टोपण नावे पण उपाधी मिरवतात. बंड्याचे बंडो पंत होते, बाबू चे बाबुराव होते ,भाऊ चे भाऊ साहेब होते..बाळू चे बाळा साहेब होते..नावाचे सुलभीकरण म्हणजे टोपण नावे.. निशिकांत चे निशी, निश्या किंवा अगदी कांत्या पण होते...शशिकांत आणि शशिकला चे सुलभीकरण शशी होते... इथे लिंगभेद नाहीसा होतो..नुसतं शशी म्हटलं की बाई की बुवा ते कळतच नाही...
     काही नावे "उभयचर की (उभयचल"? )😄असतात जसे  किरण...मुलाला पण चालते आणि मुलीलाही
     काही नावे पुरुषवाचक असूनही ती स्त्रियांची म्हणून ठेवली जातात. उदा.सविता म्हणजे सूर्य पण सविता हे मुलीचे नाव आहे. अविनाश कौर नावाची एक दूरदर्शन वर न्यूज रीडर होती.

       पंकज म्हणजे कमळ ,पंक म्हणजे चिखल, ज म्हणजे जन्म ,जे चिखलात जन्मते ते पंकज म्हणजे कमळ.. पण आता पंकज नावाचा मुलगा कोणत्या चिखलात जन्मतो..☺️

काही नावे व्यवसायावरून रूढ होतात...पारशी समाजातील नावे पहा मी एका ठिकाणी वाचलं होतं डॉ.बाटलीवाला...किती विसंगत वाटत ना...म्हणजे हे डॉक्टर बाटली घेऊन बसतात की काय? ☺️झुनझुनवाला...हे असेच अगम्य नाव...अशी अगम्य नावे आपल्याकडे पण असतात.. काहीतरी वेगळं नाव ठेवायच्या प्रयत्नात काहीतरी दुर्बोध नावे ठेवली जातात..किंवा त्याचा अर्थ लावताना मनाची द्विधा होते..उदा. श्रेया ..म्हणजे श्रेय घेणारी की देणारी..☺️ त्यात दाक्षिणात्य नावे फारच मनोरंजक..प्रसिद्ध धावपटू पी टी उषा च्या नावाचा लॉंग फॉर्म असाच भन्नाट आहे..खरे खोटे ती उषाच जाणे ,पण तो आम्ही पाठ करून  ठेवला होता...पिलावल कंदी टेक्केपरंबिल उषा 😄😄😄 मदर तेरेसांचे नावही असेच काहीसे दुर्बोध आहे..
       काही नावं अशी असतात की" नाव ठेवायला जागा नसते"
काही नावं अशी असतात की नाव मोठं लक्षण खोटं असंही असत.. नाहीतर "नाव सोनुबाई हाती कथलाचा वाळा " ही कशाला झाली असती ना 😃😃

      -प्रशांत शेलटकर
      8600583846

आम्ही अज्ञेयवादी

आम्ही अज्ञेयवादी... आस्तिक नास्तिक वादात आम्ही अज्ञेयवादी लोकांनी काय करायचे???? आमची क्षमताच नाहीये देव आहे की नाही हे ठरवण्याची...आम्ही दो...